ดั้งนั้นเพื่อความยุติธรรม บางครั้งเราจึงให้แต้มต่อ(Komi) แก่ขาว ในตอนจบเกมส์
โดยทั่วไปแต้มต่ออยู่ที่ 5.5 แต้ม นั่นก็หมายความว่า การได้เดินก่อนนั้นมีค่าถึงห้าแต้มครึ่งเลยทีเดียว
ซึ่งที่มีเศษอยู่ครึ่งแต้มนั้นก็คือจะไม่มีกาเสมอเกิดขึ้นแน่นอน
เช่น ถ้าจบเกมส์แล้ว ดำนำอยู่ 6 แต้ม ดำก็จะชนะขาวอยู่ครึ่งแต้ม แต่ถ้าดำนำขาวอยู่ 5 แต้ม ขาวจะเป็นฝ่ายชนะอยู่ครึ่งแต้มเช่นกัน
ในการเล่นโกะเมื่อสมัยก่อนยังไม่มีการเล่นแบบให้แต้มต่อ ผู้เล่นฝ่ายดำจึงมักได้เปรียบฝ่ายขาวอยู่เสมอ จึงได้มีการนำระบบแต้มต่อมาใช้ จำนวนแต้มต่อก็ได้เปลี่ยนไปตามเวลาเช่นกัน เมื่อครั้งที่ได้นำมาใช้ในเกมส์ระดับมืออาชีพของญี่ปุ่นให้แต้มต่ออยู่ที่ 4.5 แต้ม แต่ดำก็ยังมีโอกาสชนะมากกว่า แต้มต่อจึงได้ถูกเพิ่มให้เป็น 5.5
ด้วยระบบแต้มต่อนี้ทำให้โกะเป็นเกมส์ที่สนุก ตื่นเต้น และยุติธรรมมากขึ้น
โดยให้ ผู้ที่มีฝีมืออ่อนกว่าเล่นหมากดำ และ ผู้ที่มีฝีมือเหนือกว่าเล่นหมากขาว
แล้วให้ดำวางหมากที่เป็นแต้มต่อลงไป แล้วจึงเริ่มเกมส์ให้ขาวเป็นฝ่ายวางก่อน
ส่วนจำนวนหมากที่เป็นแต้มต่อนั้นขึ้นอยู่กับระดับฝีมือที่ห่างกัน
เช่นถ้าผู้เล่นคนหนึ่งอยู่ระดับ 5 คิว และอีกคนหนึ่งอยู่ระดับ 2 คิว
ฝ่ายผู้เล่นระดับ 2 คิวจะต้องต่อให้ผู้เล่นระดับ 5 คิว 3 เม็ด
ด้วยหมากที่ต่อนี้ทำให้ดำมีภาษีดีขึ้นในด้านต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นการโจมตี ป้องกัน ฯลฯ
มีคำกล่าวว่า ต่อหมากหนึ่งเม็ด เหมือนต่อให้ 10 แต้ม
ดังนั้น ถ้าเผื่อคุณเล่นกับผมแล้วผมแพ้ 50 แต้ม ครั้งต่อไปต่อให้ผม 5 เม็ด น่าจะสูสี :)
โดยตำแหน่งในการวางหมากที่เป็นแต้มต่อนั้น จะแสดงให้ดูดังต่อไปนี้
ในเกมส์ที่ต่อหมากกันนั้น ทุกๆ คนสามารถสนุกในการเล่นโกะได้โดยที่ต่างฝ่ายต่างมีโอกาสที่จะชนะเท่าเทียมกัน โดยไม่ต้องไปกังวลในเรื่องระดับฝีมือ
หน้าต่อไป